پیشگیری از زگیل: پیشگیری از ابتلا به زگیل تناسلی با واکسن

زگیل‌ها معمولاً زائده‌های کوچک، خشن و سخت هستند از نظر رنگ معمولا شبیه به پوست هستند (زگیل: انواع، خطرات، تشخیص، پیشگیری و موثرترین روش های درمان زگیل). انتقال ویروس هنگامی رخ می‌دهد که پوست، یا غشاهای مخاطی فرد آلوده، در تماس فیزیکی با پوست یا غشای مخاطی فرد غیر آلوده قرار می‌گیرند. عفونت در اکثر مواقع هیچ گونه نشانه ‌ای ندارد، لذا انتقال ناخواسته ویروس از یک فرد، به فردی دیگر به سادگی رخ می‌دهد. زگیل‌ تناسلی یکی از انواع زگیل‌ها می‌باشد که می‌تواند به راحتی به شریک جنسی منتقل شده (مقاله انتقال زگیل) و در خانم‌ها حتی به سرطان دهانه رحم منجر شود (مقاله نقش زگیل در سرطان رحم). به همین دلیل تشخیص زگیل و پیشگیری از زگیل بسیار حائز اهمیت است.

زگیل تناسلی: علل، عواقب، تشخیص، پیشگیری و درمان زگیل تناسلی

پیشگیری از زگیل با واکسیناسیون

واکسن HPV این پتانسیل را دارد که از بیش از ۹۰ درصد سرطان‌های منتسب به HPV جلوگیری کند. از آنجایی که واکسیناسیون HPV برای پیشگیری از زگیل اولین بار در سال ۲۰۰۶ توصیه شد، عفونت با انواع HPV که باعث اکثر سرطان‌های تناسلی می‌شوند، ۸۸ درصد در بین دختران نوجوان و ۸۱ درصد در میان زنان جوان کاهش یافت. واکسیناسیون HPV همچنین تعداد موارد پیش سرطانی دهانه رحم را نیز در زنان جوان کاهش داده است.

بر اساس گزارشی، افرادی که واکسن‌های HPV دریافت کردند حداقل به مدت ۱۲ سال تحت نظر قرار گرفتند و در این مدت محافظت در برابر HPV در آن‌ها به میزان بالایی باقی مانده بود و هیچ شواهدی مبنی بر کاهش اثر در طول این زمان مشاهده نشد.

واکسن زگیل

در خصوص پیشگیری از زگیل، واکسن HPV را می‌توان از سن ۹ سالگی شروع کرد اما واکسیناسیون HPV بیشتر در سنین ۱۱ الی۱۲ سال توصیه می‌شود. توصیه می‌شود کودکان ۱۱ تا۱۲ ساله دو دوز واکسن HPV را با فاصله ۶ تا ۱۲ ماه دریافت کنند. نوجوانان و جوانان بالای ۲۶ سال که سری واکسن HPV را شروع یا به پایان نرسانده‌اند نیز به واکسیناسیون HPV نیاز دارند. اگر اولین دوز قبل از ۱۵ سالگی تزریق شده باشد، تنها دو دوز دیگر جهت پیشگیری از HPV توصیه می‌شود.

نوجوانان و بزرگسالان جوانی که واکسیناسیون را دیرتر شروع می‌کنند (۱۵ الی ۲۶ سالگی) به سه دوز واکسن HPV نیاز دارند. کودکان ۹ تا ۱۴ ساله که دو دوز واکسن HPV را با فاصله کمتر از ۵ ماه دریافت کرده‌اند، به نوبت سوم نیز نیاز دارند. برای افراد ۹ تا ۲۶ ساله که سیستم ایمنی ضعیفی دارند سه دوز واکسن توصیه می‌شود. واکسیناسیون برای افراد بالای ۲۶ سال توصیه نمی‌شود چرا که افراد بیشتری در این محدوده سنی قبلاً در معرض HPV قرار گرفته‌اند.

احتیاطات تزریق واکسن

جهت پیشگیری از زگیل، واکسن‌های HPV در بعضی افراد می‌بایست با احتیاط و تحت نظر پزشک مصرف شوند:

• افرادی که به هر یک از مواد تشکیل دهنده واکسن HPV یا دوز قبلی واکسن HPV حساسیت داشته‌اند.
• افرادی که به مخمر حساسیت دارند (گارداسیل ۹ظرفیتی).
• خانم‌هایی که باردار هستند.
• واکسن‌های HPV برای کودکانی که تب خفیف، سرماخوردگی، آبریزش بینی یا سرفه خفیف دارند بی خطر است اما کودکان مبتلا به بیماری‌های شدیدتر باید تا بهبودی صبر کنند.

انواع واکسن زگیل

جهت پیشگیری از زگیل، سه واکسن HPV ۹ ظرفیتی (واکسن گارداسیل ۹) ، HPV۴ ظرفیتی ( واکسن گارداسیل ۴) و HPV ۲ ظرفیتی ( واکسن گارداسیل ۲) توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا  (FDA) جهت پیشگیری  و واکسیناسیون HPV مورد تایید قرار گرفته‌اند. هر سه واکسن HPV در برابر انواع ۱۶ و ۱۸ ویروس HPV که بیشتر باعث سرطان‌های HPV می‌شوند، محافظت می‌کنند.

علاوه بر این ها واکسن پاپیلوگارد Papilloguard یک واکسن نوترکیب حاوی ذرات شبه ویروسی است که به منظور پیشگیری از سرطان های ناشی از ابتلا به گونه های ۱۶ و ‍۱۸ ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) کاربرد دارد.

از اواخر سال ۲۰۱۶، تنها گارداسیل ۹ در ایالات متحده توزیع شده است. این واکسن در برابر ۹ گونه HPV ( ۶، ۱۱، ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۴۵، ۵۲، و ۵۸) محافظت می‌کند.

سرواریکس  واکسن دیگری از HPV می‌باشد که در سال ۲۰۱۹ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا تایید شده است. این واکسن برای پیشگیری از موارد زیر توصیه می‌شود:

• بیماری‌های ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی انکوژن (HPV) نوع ۱۶ و ۱۸
• سرطان دهانه رحم
• نئوپلازی داخل اپیتلیال دهانه رحم (Cervical Intraepithelial Neoplasia)
• آدنوکارسینوما

عوارض احتمالی واکسن‌ها

واکسن‌ها مانند هر داروی دیگری می‌توانند عوارض جانبی داشته باشند. بسیاری از افرادی که واکسن HPV دریافت می کنند، هیچ عارضه جانبی ندارند اما در برخی افراد عوارض جانبی خفیفی نیز گزارش شده است. از جمله این عوارض می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد، قرمزی یا تورم در محل تزریق واکسن
• تب
• سرگیجه یا غش (غش بعد از هر واکسن، از جمله واکسن HPV، در بین نوجوانان شایع‌تر از سایرین است)
• سردرد
• احساس خستگی
• حالت تهوع و عوارض گوارشی
• درد عضلانی یا مفصلی
• واکنش‌های آلرژیک

برای جلوگیری از غش و صدمات ناشی از غش، نوجوانان باید در هنگام واکسیناسیون در پیشگیری از زگیل و به مدت ۱۵ دقیقه پس از تزریق واکسن بنشینند یا دراز بکشند و تحت نظر باشند.

واکنش‌های آلرژیک شدید (مانند شک آنافیلاکتیک) پس از واکسیناسیون به ندرت ممکن است رخ دهد اما بهتر است به دلیل احتمال وقوع این عارضه واکسیناسیون در مراکز درمانی انجام شود.

نتیجه‌گیری

بهترین روش پیشگیری از زگیل‌، که اغلب ناشی از ویروس HPV هستند، واکسیناسیون با واکسن HPV (مانند گارداسیل یا سرواریکس) است. این واکسن‌ها در برابر گونه‌های پرخطر ویروس، به‌ویژه HPV نوع 6، 11، 16 و 18 که مسئول بیشتر زگیل‌ها و همچنین برخی سرطان‌ها (دهانه رحم، مقعد و حلق) هستند، ایمنی قابل توجهی ایجاد می‌کنند. واکسیناسیون معمولاً در سنین 9 تا 14 سال توصیه می‌شود، پیش از شروع فعالیت جنسی، و می‌تواند تا 90٪ از بروز زگیل‌ها و عوارض مرتبط با HPV جلوگیری کند. این واکسن در کنار رفتارهای جنسی محافظت‌شده و رعایت بهداشت شخصی، مهم‌ترین ابزار کنترل این بیماری در سطح جامعه محسوب می‌شود.

انواع زگیل

زگیل ها انواع مختلفی را شامل می شوند که بسته به ظهور در قسمت های مختلف بدن و ظاهر آن ها به صورت زیر دسته بندی می‌شوند (انواع زگیل پوستی: علل، راه‌های انتقال و روش‌های درمان):

• زگیل های معمولی (Verruca Vulgaris)
• زگیل کف پا (Plantar warts)
• زگیل های تخت (Plane warts)
• زگیل های فیلی فرم (Filiform warts)
• زگیل های ناخن (Periungual warts)
• زگیل تناسلی(Genital warts)

زگیل‌های غیر تناسلی بسیار شایع هستند و اغلب افراد در برهه‌ای از زندگی خود به آن‌ها مبتلا می‌شوند. شیوع زگیل‌های غیر تناسلی در بین جمعیت عمومی بین ۰.۸۴٪ تا ۱۲.۹٪ تخمین زده شده است. زگیل‌ها به خصوص در دوران کودکی شایع هستند. شیوع زگیل‌های غیر تناسلی در میان کودکان و نوجوانان بین ۱۲ تا ۲۴ درصد تخمین زده می‌شوند. همچنین احتمال شیوع این بیماری در بیماران دچار نقص ایمنی بیشتر است. زگیل‌ها مسری هستند و می‌توانند از طریق تماس مستقیم (تماس پوستی) یا غیرمستقیم (مانند باشگاه‌های ورزشی ، استخر و …..) منتقل می‌شوند.

درمان‌ زگیل

درمان زگیل پوستی معمولاً از جهت زیبایی، پیشگیری از گسترش  HPV، درد و اختلالات عملکردی انجام می‌شود. اگرچه ممکن است زگیل به صورت خود به خودی بهبود یابد، اما معمولاً این روند زمان زیادی به طول می‌انجامد و همچنین احتمال عود زگیل نیز وجود دارد. از جمله درمان‌های زگیل موجود می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کرایوتراپی (سرمادرمانی)
• اسیدها مانند سالیسیلیک اسید و تری کلرواستیک اسید
• چسب زگیل
• جراحي
• درمان‌های دارویی نظیر آسیکلوویر، ایمی کیمود و 5-فلوئورویوراسیل
• واکسن‌ها
• درمان‌های گیاهی زگیل مانند عصاره برگ درخت نخل (پماد وارت اُوِر)

درمان های گیاهی زگیل؛ زگیل، انواع، شیوع و درمان های گیاهی موثر در بهبود زگیل

زگیل‌ها برجستگی‌های پوستی خوش‌خیم هستند که بر اثر آلودگی با ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) ایجاد می‌شوند و بسته به محل، نوع ویروس و وضعیت ایمنی فرد، به اشکال مختلفی مانند زگیل معمولی، کف‌پایی، مسطح و تناسلی ظاهر می‌گردند. در کنار پیشگیری از زگیل، درمان زگیل‌ها بسته به نوع و شدت شامل روش‌های دارویی (مانند اسید سالیسیلیک، ایمی‌کیمود، یا پودوفیلوکس)، روش‌های فیزیکی مانند کرایوتراپی (فریز کردن)، لیزر، الکتروکوتر و در موارد خاص جراحی انجام می‌شود. در طب سنتی، عصاره برگ درخت نخل (وارت اور: Wartover) به‌دلیل ترکیبات ضدویروسی و قابض خود، به عنوان گزینه‌ای گیاهی برای کمک به خشک شدن و کاهش رشد زگیل‌ها پیشنهاد شده است. این عصاره‌ها ممکن است با اثر روی تکثیر ویروس یا تحریک سیستم ایمنی موضعی، روند بهبودی را تسریع کنند، اگرچه برای اثبات کامل اثربخشی آن‌ها نیاز به مطالعات علمی بیشتر وجود دارد.

نویسنده

دکتر نریمان لشگری

محقق و داروساز